Resultaten bodemdalingremmende maatregelen Polder Bloemendaal

In het veenweidegebied van Polder Bloemendaal in Waddinxveen is een onderzoek uitgevoerd naar het vernatten van de veenbodem met een waterinfiltratiesysteem (WIS). Op een proefveld is een passieve WIS aangelegd met een innovatieve toevoeging, namelijk een schuif waarmee de grondwaterstand kan worden gereguleerd. De schuif wordt opengezet voor infiltratie wanneer bij aanhoudende droogte de grondwaterstand daalt tot onder het slootpeil en dreigt te dalen tot in het nog onveraarde veen. De schuif wordt opengezet voor drainage wanneer bij aanhoudende regen de grondwaterstand stijgt tot nabij het maaiveld en plassen dreigen te ontstaan. Onder andere weersomstandigheden wordt de schuif dicht gehouden. Hierdoor wordt ten opzichte van een standaard PWIS  regenwater gespaard en bespaard op slootwater voor infiltratie. Het systeem werkt op zonne-energie. De schuif kan draadloos op afstand worden bediend. De grondwaterstand en de in- en uitlaat van water kunnen continue worden gevolgd op een dashboard. Doordat de grondwaterstand in dit systeem met schuiven kan worden beïnvloed, maakt dit systeem goed geschikt voor veenweidepercelen met een geringe droogligging en is een toepassing van AWIS (drukdrainage) niet nodig.

De monitoring op zowel een proef-, als een referentieveld bestond uit metingen van grondwaterstanden, bodemvocht- en zuurstofgehaltes, redox indicatoren en broeikasgasuitstoot. Ook zijn de debieten via de drains in en uit het perceel gemeten, waarmee het één van de weinige veldprojecten met een WIS is waarbij directe metingen zijn gedaan van de watervraag.

De proef liet zien dat het aangelegde WIS goed werkte om in droge periodes de grondwaterstand stabiel te houden vlak onder het slootpeil en boven het nog onveraarde veen en de broeikasgasuitstoot te verminderen. Verder was in de bodemvochtmetingen, door veranderingen in porositeit, de jaarlijkse krimp- en zwel van de bodem zichtbaar. Ook was te zien dat het systeem leidde tot effecten op de bodemstructuur. Zo werden in de extreem droge zomer van 2022 scheuren waargenomen op het referentieperceel, maar niet op het proefperceel. Scheuren leiden tot extra zuurstofindringing.

De eindproducten van het onderzoek, te weten een publiekssamenvatting, een eindrapport en een handelingsperspectief voor de aanleg en het beheer van dit systeem ten behoeve van de grondgebruikers in het veenweidegebied, zijn hieronder te vinden.