Resultaten bodemdalingremmende maatregelen Polder Bloemendaal

In het veenweidegebied van Polder Bloemendaal in Waddinxveen is een onderzoek uitgevoerd naar het vernatten van de veenbodem met een waterinfiltratiesysteem (WIS). Op een proefveld is een passieve WIS aangelegd met een innovatieve toevoeging, namelijk een schuif waarmee de uitwisseling tussen perceel en sloot tijdelijk stopgezet wordt. De schuif wordt opengezet voor infiltratie wanneer bij aanhoudende droogte de grondwaterstand daalt tot onder het slootpeil en dreigt te dalen tot in het nog onveraarde veen. De schuif wordt opengezet voor drainage wanneer bij aanhoudende regen de grondwaterstand stijgt tot nabij het maaiveld en plassen dreigen te ontstaan. Onder andere weersomstandigheden wordt de schuif dichtgehouden. Bij een dichte schuif wordt water vastgehouden in het perceel, waardoor regenwater efficiënter wordt benut. Het systeem werkt op zonne-energie en de schuif kan op afstand worden bediend.

De monitoring op zowel een proef-, als een referentieveld bestond uit metingen van grondwaterstanden, bodemvocht- en zuurstofgehaltes, redox indicatoren en broeikasgasuitstoot. Ook zijn de debieten via de drains in en uit het perceel gemeten, waarmee het één van de weinige veldprojecten met een WIS is waarbij directe metingen zijn gedaan van de watervraag.

De proef liet zien dat het aangelegde WIS goed werkte om in droge periodes de grondwaterstand stabiel te houden vlak onder het slootpeil en boven het nog onveraarde veen. Het verschil tussen broeikasgasuitstoot uit het referentie- en het proefveld bedroeg in 2022 ongeveer 3,8 ton CO₂-equivalent per hectare (meer uitstoot op referentieveld). In de nattere jaren 2023 en 2024 was er daarentegen bijna geen verschil in de gemodelleerde uitstoot tussen beide velden. Verder was in de bodemvochtmetingen, door veranderingen in porositeit, de jaarlijkse krimp- en zwel van de bodem zichtbaar. Ook was te zien dat het systeem leidde tot effecten op de bodemstructuur. Zo werden in de droge zomer van 2022 scheuren waargenomen op het referentieperceel, maar niet op het proefperceel. Via diepe scheuren in het toemaakdek kan extra zuurstof in het veen dringen. Tegelijkertijd vond in natte periodes waarschijnlijk meer verdichting plaats op het proefperceel dan op het referentieperceel, wat een belangrijk aandachtspunt is bij opschaling.

De eindproducten van het onderzoek, te weten een publiekssamenvatting, een eindrapport en een handelingsperspectief voor de aanleg en het beheer van dit systeem, zijn hieronder te vinden.