top

Innovatieve ophoogtechnieken tegen verzakking bij slappe bodem
Innovatieve ophoogtechnieken

De Deelexpeditie Innovatieve Ophoogtechnieken verdiept zich in de vraag hoe het handelingsperspectief van innovatieve en veelal levensduurverlengende funderingstechnieken verder ontwikkeld kan worden. Het is een initiatief van het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling (NKB). In de deelexpeditie nemen gemeenten, waterschap, provincie, omgevingsdiensten, Rijk, bedrijven en het Platform Slappe Bodem deel.

In 2018 heeft de deelexpeditie een juridische verkenning voor schuimglas uitgevoerd en een overzichtstabel opgesteld van innovatieve technieken. Het jaar 2019 stond in het teken van een juridische analyse van de techniek ‘grondstabilisatie’ en een nadere uitwerking van een filtersysteem om snel geschikte technieken te kunnen selecteren. Ook is aan de slag gegaan met de vraag: welke belemmeringen worden ervaren om nu al bodemdalingsbestendig te werken? In de factsheet die naar aanleiding van dit alles is opgesteld vind je facts over techniek, juridische facts, FAQ’s met antwoorden, kennisvragen, bronnen en informatie betrokken partijen.

Deze deelexpeditie is mogelijk dankzij de Regio Deal Bodemdaling Groene Hart.

Waarom innovatieve ophoogtechnieken? 

Bodemdaling richt in gemeenten op een slappe bodem grote schade aan. Wegen verzakken, rioleringen, leidingen en kabels breken. De verzakte gedeelten kunnen weer worden opgehoogd met bijvoorbeeld zand. Maar door het gewicht van dat zand verzakt de boel opnieuw en is er weer werk aan de winkel. Zo ontstaat een cyclisch probleem dat gemeenten op een slappe bodem tweemaal zoveel kost aan onderhoud als gemeenten op een stevige bodem. Door innovatieve, lichtere, ophoogtechnieken toe te passen kunnen kosten worden gedrukt. Bovendien hebben inwoners en bedrijven minder vaak last van openliggende straten, omleidingen en ander ongemak.

Hoe wordt er onderzoek gedaan? 

Om erachter te komen welke innovatieve, lichtere, materialen het meest geschikt zijn voor innovatieve ophoogtechnieken is er in Kamerik een proefvak ingericht. In dit proefvak worden verschillende materialen en technieken getest. Leider van de Deelexpeditie Innovatieve Ophoogtechnieken Arend van Woerden vertelt in deze video welke materialen en technieken er worden getest en wat het onderzoek moet gaan opleveren.

De Gemeenten Woerden en Alphen aan den Rijn zijn met extra middelen van Groene Hart Werkt een eerste proef gestart met de toepassing van Mycobase (ophoogmateriaal van o.a. vezelgewassen) van Mycelco. Dit materiaal is voor het eerst toegepast in de buurt van de Kanis, gemeente Woerden. Vervolgens vindt voor het komende halve jaar monitoring plaatst om inzichten te verschaffen hoe een dergelijk materiaal zich gedraagt als ophoogmateriaal op en onder grondwaterniveau. Ingenieursadviesbureau Sweco verzorgt de monitoring en zal een rapportage opleveren over de werking van het materiaal. Mycobase is een materiaal dat bestaat uit natuurlijke materialen zoals hout, riet, lisdodde, bermgras, etc. Dit materiaal wordt door middel van een schimmel (als natuurlijke composiet) tot één geheel gevormd. Het is een volledig biologisch materiaal en geschikt voor volledig hergebruik. Het is van zichzelf water- en vlamwerend, zonder gebruik van toeslagstoffen en/of   chemicaliën. De grondstoffen bestaan met name uit organische materialen, waaronder bijvoorbeeld de lisdodde die juist hier als teelt in gebieden die vernat worden ook een businesscase zou kunnen opleveren. De productie vraagt op zich weinig energie, de meeste energie (en Co2/ emissies) zit in ondersteunende processen zoals transport en machinerieën (o.a. mengmachines). Het is in elke gewenste vorm denkbaar te produceren en er zijn vele variaties met elk specifiek eigenschappen mogelijk. De grondstoffen komen uit lokale en regionale bronnen en hoeven dus ook niet geïmporteerd te worden. Het is absoluut niet toxisch, ook niet bij brand dus er ontstaan ook geen giftige gassen.

Resultaten

De Deelexpeditie Innovatieve Ophoogtechnieken heeft onder andere een heel handig overzicht van levensduurverlengende technieken opgeleverd. Deze technieken, die aanvankelijk duurder zijn, leveren door hun lange levensduur kostenbesparingen voor gemeenten op. Het overzicht is weergeven in Excelformaat en bevat informatie die hoofzakelijk van belang is voor projectleiders bij gemeentelijke organisaties en omgevingsdiensten. Hierbij is aandacht geschonken aan materiaaleigenschappen, aanlegaspecten, onderhoud, duurzaamheid, milieutechnische aandachtspunten, leveranciers, kosten en onderzoeksvragen. Het overzicht is tot stand gekomen door middel van bureauonderzoek en verschillende werksessies met experts op het gebied van techniek, wegenbouw, mobiliteit, duurzaamheid en geotechniek.

Bovendien is met de Deelexpeditie Innovatieve ophoogtechnieken een netwerk gerealiseerd waarin de technieken en het juridisch kader centraal staan. In 2020 is de deelexpeditie overgegaan in een Kennismakelaarschap dat in 2021 is afgerond.

Project Levensduur EPS

De studie betreft een onderzoek naar de levensduur en het hergebruik van EPS.
Uit het onderzoek blijkt dat EPS heel lang kwaliteit blijft houden als ophoogmateriaal en om die reden een van de betere zo niet het beste ophoogmateriaal is als het aankomt op de levenscycluskostenanalyse en Milieu kosten index. De eindrapportage

De handzame leaflet dient als een samenvatting van de uitgebreide rapportage.

 

 

 

Webinar: Levenscycluskostenanalyse

Op 8 oktober 2020 organiseerde het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling een webinar Levenscycluskosten analyse. De levenscyclusanalyse maakt het mogelijk om een objectieve afweging te maken tussen de verschillende varianten van ophoging. 

Het webinar geeft informatie over innovatieve, lichtere materialen en technieken en legt daarnaast glashelder uit wat de Levenscyclusanalyse is, wat je eraan hebt en hoe je de analyse kunt toepassen. Bovendien kun je een interessante case van Arcadis over de reconstructie van Wijk-Zuid in Waddinxveen bekijken.  

Deelexpeditieleider Arend van Woerden

Om klimaatbestendig te worden moet Nederland ook om leren gaan met de bodemdalingsproblematiek. Als specialist klimaatadaptatie zet Arend zich in om juist op dit thema oplossingsrichtingen te ontwikkelen. Arend werkt voor Sweco, is beleidsadviseur voor gemeente Woerden.

 

Wilt u een vraag stellen aan Arend over innovatieve ophoogtechnieken? Mail naar info@kbf.nl